Halka · Lubliniec · od 1948 roku
Historia
pisana razem.
Pierwsze występy, dalekie podróże, kolejne pokolenia. Otwieramy album Halki i wracamy do ludzi i chwil, od których wszystko się zaczęło.
Poznaj naszą historię1948–1954
Najpierw byli ludzie
W 1948 roku w Lublińcu powstaje Halka. Za jej początkiem stoją Józef Kościelny i grono społeczników, których nazwiska zachowało zespołowe archiwum. Na najstarszych zdjęciach oglądamy już występy we Wrocławiu: pary w ludowych strojach, wspólny taniec i publiczność zgromadzoną wokół sceny.
Zespół szybko staje się częścią miejscowego życia. W 1954 roku wystawia sztukę „Zbiegowie”, występuje na dożynkach powiatowych i podczas Dnia Górnika w kopalni „Barbara”. Jest też czas na wycieczkę do Świerklańca. Obok scenicznych występów od początku zapisują się zwyczajne chwile spędzane razem.
Ci, którzy dali początek
Józef Kościelny, Leon Bartos, Paweł Ciba, Jan Drozdowski, Teofil Gałeczko, Leon Karolewski, Józef Lesik i Stanisław Owczarek.
1955–1958
Gdy Halka grała operetki
Pieśń i taniec to tylko część ówczesnego repertuaru. W 1955 roku Halka wystawia „Pana Damazego” i operetkę „Dom trzech dziewcząt”. Rok później przychodzi premiera „Tam, gdzie skowronek śpiewa”, a w 1957 roku publiczność ogląda komedię muzyczną „Rozkoszna dziewczyna”. Zachowane afisze i fotografie przypominają rozmach tych przedstawień.
Przy zespole działa orkiestra symfoniczna, a zdjęcia z 1958 roku dokumentują również próby orkiestry dętej. Na dziesięciolecie Halka prezentuje fragmenty opery „Halka”. Jubileusz w Strzelnicy zamyka pierwszą dekadę wypełnioną muzyką, teatrem i wspólnymi spotkaniami.
1959–1968
Coraz więcej sposobów na muzykę
Kolejne lata przynoszą „Awanturę w Chioggi” (1959), „Królową śniegu” (1961) i „Nowe szaty króla” (1963). Orkiestra dęta wychodzi w pochód, a Halka uczestniczy w przeglądach i zjazdach śpiewaczych. Archiwum zachowało nawet zdjęcie kursu gotowania: siedziba zespołu służyła także spotkaniom poza próbami.
W połowie lat 60. Halka występuje w Kotlinie Jeleniogórskiej i w Zielonej Górze. W 1966 roku pojawia się w programie „Marzanioki” w TVP Katowice. Rok później otrzymuje Złotą Odznakę za zasługi dla województwa katowickiego, a w świetlicy próbuje zespół big-beatowy. Obchody dwudziestolecia prowadzą do jubileuszu w miejskim parku w 1968 roku.
1969–1979
Z Lublińca w świat
W 1969 roku Halka występuje w Tbilisi w Gruzji i pojawia się w programie „Melodie od Lublińca” w TVP Katowice. Rok później tańczy na ulicach Wernigerode, odwiedza Berlin, Poczdam i Budapeszt. Wyjazdy stają się ważną częścią zespołowego kalendarza, obok koncertów w kraju.
Trasa prowadzi dalej: na Węgry w 1972 roku, do Bułgarii w 1973 i Rumunii w 1974. W latach 1976–1977 archiwum odnotowuje V Międzynarodowy Festiwal Folkloru w Krems. Pomiędzy podróżami Halka świętuje 25-lecie, a w 1978 roku trzydzieste urodziny. Zdjęcia z kolejnego roku pokazują występy w Filharmonii Częstochowskiej i bułgarskim Perniku.
1981–1988
Podróże, z których zostają przyjaźnie
Lata 80. dopisują do albumu kolejne spotkania. W 1981 roku Halka wraca do austriackiego Krems, a w 1982 występuje w Norwegii. Fotografie dokumentują współpracę z norweskim zespołem: wspólne portrety, stroje, instrumenty i wizyty, do których kronika będzie jeszcze powracać.
Nie brakuje też występów blisko domu, między innymi na Jarmarku Jurajskim w Częstochowie i Święcie Spółdzielczości w Oleśnie. W 1983 roku zespół obchodzi 35-lecie, pięć lat później czterdziestolecie. Wśród pamiątek z tej dekady są również fotografie z Francji i Finlandii.
1990–2003
Pół wieku i nowe twarze
Kronika organizacyjna odnotowuje prezesów Zarządu Stowarzyszenia Zespołu Pieśni i Tańca „Halka”: Tadeusza Iwaninę w latach 1990–1995 i Eugeniusza Cibę w latach 1995–1999. Wcześniej, od 1962 do 1990 roku, prezesem zespołu był Józef Gościniak. Za kolejnymi koncertami stoją także lata ich pracy dla Halki.
W 1997 roku zespół odwiedza norweskie Bjørnsund, a na pięćdziesięciolecie w 1998 roku goście z Norwegii przyjeżdżają do Lublińca. Na fotografiach z 2000 roku występuje już „Mała Halka”. Obok dorosłych pojawia się następne pokolenie, a w 2003 roku zespół świętuje 55-lecie.
2005–2010
Własna przygoda najmłodszych
Zdjęcia z lat 2005–2007 pokazują „Małą Halkę” w Kokotku: dzieci w strojach ludowych, wspólne występy i fotografie w plenerze. Ci, którzy dopiero uczą się sceny, coraz wyraźniej zaznaczają swoją obecność w historii zespołu.
W 2008 roku Halka obchodzi sześćdziesięciolecie i gości zespół z Ukrainy. W 2010 roku „Mała Halka” jedzie do Tarnopola, a kronika dokumentuje również przegląd zespołów folklorystycznych w czeskiej Opawie. Młodsze pokolenie ma już własne podróże i własne wspomnienia.
2013–2018
Siedemdziesiąt lat razem
W 2013 roku Halka świętuje 65-lecie, a w 2018 wraca na jubileuszową scenę z okazji siedemdziesiątych urodzin. Na zdjęciach widać kolejne składy, znajome stroje i wspólny finał. Od czarno-białych fotografii z Wrocławia po barwne koncerty jubileuszowe zmieniają się twarze, ale zespół wciąż spotyka się na scenie.
Na tym kończy się jubileuszowa opowieść wystawy. Zostają w niej nie tylko daty występów, lecz także wycieczki, próby, spotkania i ludzie, którzy przez kolejne dekady tworzyli Halkę.
2023–dziś
Historia, która wciąż trwa
W 2023 roku Halka oficjalnie stała się jedną z sekcji Miejskiego Domu Kultury w Lublińcu. Pod jego skrzydłami zespół nadal działa, rozwija repertuar i łączy ludzi, dla których wspólne śpiewanie i taniec są czymś więcej niż próbą przed kolejnym koncertem.
Ten sam rok przyniósł jubileusz 75-lecia. Na scenie Miejskiego Domu Kultury spotkali się członkowie Halki pamiętający zespół z lat 80. i 90. oraz artyści młodego pokolenia. Wspólnie przywrócili scenie odnowione suity z dawnych lat i połączyli je z nowymi aranżacjami, między innymi tańcami i pieśniami cieszyńskimi. Jubileusz miał formę przedstawienia, w którym dialog starszych i młodszych wykonawców przeplatały fragmenty archiwalnych nagrań. Tak opowiedziana została długoletnia historia zespołu — przez głosy i kroki ludzi, którzy tworzyli ją w różnych dekadach.
Kolejne lata dopisały nowe ważne chwile. W 2024 roku Halka zdobyła Słowika — najwyższe wyróżnienie przeglądu „Śląskie Śpiewanie”, a w kolejnej edycji zajęła pierwsze miejsce w kategorii zespołów pieśni i tańca. Zespół wystąpił również w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie oraz podczas Tygodnia Kultury Beskidzkiej w Wiśle, największego festiwalu folklorystycznego w Polsce.
Pomiędzy tymi wydarzeniami były dziesiątki koncertów, dożynek, prób i spotkań — tych wielkich i tych zupełnie lokalnych. Każde z nich jest kolejnym sposobem, by pielęgnować tradycję i dzielić się kulturą, którą otrzymaliśmy od wcześniejszych pokoleń. Halka nadal opowiada tę samą historię, lecz za każdym razem robi to nowymi głosami. Dopóki spotykamy się na scenie, ta historia pozostaje żywa.
A kolejne strony? Piszemy je wspólnie.
Zajrzyj do dzisiejszej Halki